Một tín hiệu xuất hiện từ châu Âu lúc 9 giờ sáng: Euro Stoxx 50 Futures thu hẹp đà giảm, hiện chỉ còn -0.6%. DAX cũng giảm tương tự 0.6%. FTSE 100 trụ vững hơn, chỉ giảm 0.2%. Ba con số này không phải là một sự kiện, nhưng là một cử chỉ. Những ai theo dõi các chỉ số trong 60 phút vừa qua đều biết: mức này đã được kéo lên từ vùng -1.2% đến -1.5% sâu hơn. Câu hỏi không phải là thị trường có giảm hay không, mà là: chúng ta có thể tin tưởng vào một câu chuyện phục hồi không? Hay chúng ta chỉ đang chứng kiến một cú nảy kỹ thuật — một cái bẫy, một sự tạm lắng trong một xu hướng giảm chưa kết thúc? Để trả lời câu hỏi đó, chúng ta cần đọc đúng bản chất của cú nảy này. Và điều đó đòi hỏi chúng ta phải hiểu câu chuyện vĩ mô đang được kể xung quanh chúng ta, không chỉ là những con số trên màn hình.
Chúng ta hãy đặt bối cảnh. Châu Âu đang bước vào tháng 7 năm 2024 với một tâm lý nặng nề. Một câu chuyện kép: suy thoái và chính trị. Về kinh tế, câu chuyện về “hạ cánh mềm” đã trở nên lung lay. Cuộc chiến chống lạm phát của ECB, dù đã có tiến triển, vẫn khiến thị trường lao động và sản xuất chịu áp lực. Dữ liệu PMI, chỉ số niềm tin kinh doanh IFO của Đức, và sự yếu kém của ngành sản xuất đều đang kể một câu chuyện: mức tăng trưởng bằng 0 hoặc âm. Về chính trị, bối cảnh hậu bầu cử ở Pháp với một quốc hội treo, cùng với những căng thẳng gia tăng trong quan hệ thương mại với Trung Quốc — EU đang chuẩn bị áp thuế đối với xe điện — đã vẽ nên một bức tranh đầy bất ổn. Trong bối cảnh đó, việc chỉ số này giảm 0.6%, sau khi chạm đáy sâu hơn nhiều, có thể bị hiểu là một sự kiên cường đáng ngạc nhiên. Nhưng, hãy thận trọng. Bản thân tôi, sau khi theo dõi nhiều chu kỳ, từ DeFi Summer đến sự sụp đổ của FTX, tôi học được rằng những cú nảy trong một xu hướng giảm thường mang một năng lượng tâm lý rất mỏng manh. Chúng không đến từ một niềm tin mới, mà đến từ sự kiệt sức của phe bán. Câu chuyện cốt lõi ở đây không phải là sự lạc quan, mà là sự mệt mỏi.
Vậy, cốt lõi của chuyển động này là gì? Cú nảy này có chân đứng không, hay chỉ là một cú nảy kỹ thuật? Cốt lõi insight: Sự thu hẹp đà giảm của Euro Stoxx 50 Futures là một tín hiệu phục hồi yếu, mang tính kỹ thuật nhiều hơn là cơ bản. Nó được thúc đẩy bởi sự tái cân bằng danh mục đầu tư và bắt đáy ngắn hạn, chứ không phải bởi một sự thay đổi trong câu chuyện vĩ mô. Hãy nhìn vào dữ liệu: FTSE 100 chỉ giảm 0.2% trong khi Euro Stoxx 50 giảm 0.6%. Sự chênh lệch này kể một câu chuyện. FTSE 100, với tỷ trọng lớn của các cổ phiếu phòng thủ như năng lượng, hàng tiêu dùng thiết yếu và dược phẩm, đã trở thành nơi trú ẩn. Nó không giảm mạnh, và nó phục hồi nhanh hơn. Trong khi đó, DAX, với các cổ phiếu chu kỳ như ô tô (Volkswagen, BMW) và hóa chất (BASF), lại chịu áp lực bán lớn hơn. Đây là dấu hiệu của một thị trường đang phân hóa rõ rệt: dòng tiền đang chảy vào nơi an toàn, chứ không phải là một làn sóng mua vào tất cả. Phân tích kỹ thuật xác nhận điều này. Euro Stoxx 50 đang kiểm tra lại đường hỗ trợ động của đường trung bình động 200 ngày. Một cú nảy từ đây có thể xảy ra, nhưng để xác nhận một sự đảo chiều, chúng ta cần thấy khối lượng giao dịch tăng đột biến và một sự phá vỡ lên trên các mức kháng cự gần đây (khoảng 4950-5000 điểm). Hiện tại, khối lượng không cho thấy sự tham gia mạnh mẽ của các tổ chức lớn. Nó giống như một bàn tay vô hình đang cố gắng giữ thị trường khỏi sụp đổ, nhưng không đủ sức để nâng nó lên. Hành động giá này kể một câu chuyện về sự do dự, không phải sự quyết tâm. So sánh với các chu kỳ trước, chẳng hạn như sự phục hồi của thị trường vào tháng 10 năm 2022 sau cuộc khủng hoảng năng lượng, cú nảy lần đó đi kèm với một sự thay đổi trong chính sách và một mùa báo cáo lợi nhuận mạnh mẽ. Còn bây giờ, chúng ta không có yếu tố xúc tác nào như vậy.
Đến lượt góc nhìn phản trực giác. Trong một thị trường đầy kỳ vọng về việc ECB cắt giảm lãi suất vào tháng 9, cú nảy này có thể được giải thích là một câu chuyện về “định giá lại tương lai”. Nhưng tôi cho rằng, điều này là một cái bẫy. Góc nhìn phản trực giác: Câu chuyện “cắt giảm lãi suất sắp tới” là một chất xúc tác yếu cho một sự phục hồi bền vững. Thị trường đang “định giá” sự cắt giảm, nhưng lại bỏ qua nguy cơ suy thoái lợi nhuận doanh nghiệp. Một khi các báo cáo thu nhập quý 2 được công bố, sự thật về biên lợi nhuận bị thu hẹp có thể phá vỡ câu chuyện lạc quan này. Hãy nghĩ về điều này: nếu ECB cắt giảm lãi suất vì nền kinh tế đang yếu đi, thì đó là một tín hiệu xấu đối với lợi nhuận doanh nghiệp. Lợi nhuận giảm, cổ phiếu giảm. Sự cắt giảm lãi suất chỉ là một liều thuốc an thần, không phải là một phương pháp chữa bệnh. Câu chuyện thực sự mà thị trường đang kể là một câu chuyện về sự phân kỳ: giữa kỳ vọng về chính sách tiền tệ nới lỏng và thực tế về thu nhập doanh nghiệp suy yếu. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các chu kỳ thị trường của tôi, tôi nhận thấy rằng những cú nảy trong bối cảnh này thường là những cú nảy “chết”. Chúng thu hút những nhà đầu tư FOMO, nhưng sau đó lại bị nghiền nát bởi một làn sóng bán mới khi dữ liệu thu nhập được công bố. Các quỹ đầu tư thông minh đang tái cân bằng danh mục, bán các cổ phiếu chu kỳ yếu và mua vào các tài sản phòng thủ. Họ không mua vào để nâng đỡ thị trường, họ mua vào để bảo vệ danh mục của mình.
Vậy, câu chuyện tiếp theo là gì? Kết luận không phải là “thị trường sẽ tăng” hay “thị trường sẽ giảm”, mà là: liệu thị trường có thể viết lại câu chuyện của chính nó? Takeaway của tôi là: Tuần tới sẽ là phép thử. Nếu Euro Stoxx 50 không thể đóng cửa trên mức 4950 với khối lượng lớn, thì cú nảy này sẽ chỉ là một ký ức thoáng qua. Còn nếu nó làm được, câu chuyện về một thị trường đang tìm kiếm một đáy vững chắc hơn có thể bắt đầu. Nhưng hãy nhớ: trong một thị trường đầy rẫy những câu chuyện sợ hãi và hy vọng, việc phân biệt giữa một sự phục hồi thực sự và một bẫy tăng giá đòi hỏi sự kiên nhẫn, chứ không phải sự hưng phấn. Sự kiên nhẫn để chờ đợi dữ liệu, để lắng nghe các báo cáo thu nhập, và để thấy liệu dòng tiền có thực sự quay trở lại với rủi ro hay không. Cho đến lúc đó, tất cả những gì chúng ta đang thấy chỉ là một sự tạm dừng trong một câu chuyện còn dang dở.