BIP-110: Cuộc chiến 2,64% chống lại Ordinals – Bitcoin sắp rạn nứt?
Hỗ trợ 2,64%. Đó là tất cả những gì BIP-110 nhận được sau nhiều tháng kêu gọi. Bạn có tin một softfork với tỷ lệ ủng hộ dưới 3% có thể làm rung chuyển mạng lưới Bitcoin? Tôi thì không. Nhưng câu chuyện đằng sau con số này mới thực sự đáng sợ.
Bối cảnh: BIP-110 là gì?
BIP-110 (Reduced Data Temporary Softfork) là một đề xuất nâng cấp giao thức Bitcoin nhằm giới hạn kích thước dữ liệu trong các giao dịch – cụ thể là giới hạn dữ liệu witness (SegWit) và OP_RETURN. Mục tiêu rõ ràng: bóp chết Ordinals và các dòng chữ khắc trên blockchain Bitcoin. Đề xuất này thuộc dạng softfork, có nghĩa là các nút không nâng cấp vẫn có thể xác thực các khối cũ, nhưng nút nâng cấp sẽ từ chối các khối vi phạm.
Điểm đặc biệt: BIP-110 sử dụng cơ chế kích hoạt "cửa sổ tín hiệu bắt buộc" (mandatory signaling window) – giống BIP-8. Khi đạt đến một độ cao khối nhất định, các nút đã nâng cấp sẽ buộc phải từ chối các khối không có bit tín hiệu ủng hộ, bất kể tỷ lệ ủng hộ hiện tại là bao nhiêu. Nghe có vẻ dân chủ? Thực ra giống một tối hậu thư hơn.
Lõi phân tích: Dữ liệu on-chain nói gì?
Hãy nhìn vào các khối được khai thác gần đây. Tính đến ngày 27 tháng 7 năm 2026, chỉ có 2,64% tổng số khối mang bit tín hiệu cho BIP-110. Con số này đến từ các pool nhỏ như Ocean (pool ủng hộ mạnh mẽ việc chống Ordinals) và một số thợ đào độc lập. Các pool lớn như Foundry, Antpool, F2Pool, Binance Pool – vốn chiếm hơn 60% hashrate – hầu như không gửi tín hiệu.
Cơ chế bỏ phiếu của Foundry càng làm rõ bức tranh: Foundry cho phép khách hàng của mình (các thợ đào tổ chức) bỏ phiếu bằng cách cấu hình phần mềm đào. Nếu hơn 51% khách hàng ủng hộ một BIP, Foundry sẽ chuyển toàn bộ hashrate của mình sang tín hiệu đó. Nhưng thực tế: không có tín hiệu nào từ Foundry, điều đó có nghĩa là đa số khách hàng của họ – các quỹ đầu tư, công ty khai thác lớn – không muốn giết Ordinals.
Tại sao? Bởi vì Ordinals mang lại phí giao dịch khổng lồ. Trong đợt bùng nổ năm 2023-2024, phí từ các giao dịch chữ khắc chiếm tới 20-30% tổng phí hàng ngày của Bitcoin. Các thợ đào lớn không muốn từ bỏ nguồn thu đó. Ocean, với tư duy "Bitcoin thuần khiết", sẵn sàng hy sinh doanh thu để bảo vệ tầm nhìn ban đầu của Satoshi.
Câu hỏi đặt ra: Nếu BIP-110 thực sự có cơ sở kỹ thuật tốt, tại sao các nhà phát triển Bitcoin Core không ủng hộ? Sự im lặng của họ là một tín hiệu mạnh: BIP-110 thiếu sự đồng thuận của cộng đồng phát triển. Nó giống một nỗ lực tuyệt vọng của phe "chống Ordinals" hơn là một nâng cấp được nghiên cứu kỹ lưỡng.
Góc nhìn phản trực giác: Sự im lặng không phải là ủng hộ
Nhiều người cho rằng với 2,64% ủng hộ, BIP-110 sẽ chết yểu và không có gì phải bàn. Nhưng tôi thấy một câu chuyện khác: chính sự im lặng của các pool lớn mới là vũ khí nguy hiểm. Họ không cần phải bỏ phiếu chống; họ chỉ cần không hành động. Điều này phơi bày một sự thật khó chịu về quản trị Bitcoin: quyền lực thực sự nằm trong tay một số ít thực thể có hashrate lớn, chứ không phải cộng đồng người dùng.
Hơn nữa, nếu Foundry đột ngột thay đổi lập trường – chẳng hạn sau áp lực từ các cổ đông muốn ổn định mạng lưới – hỗ trợ có thể nhảy vọt lên 30-40% chỉ sau một đêm. Kịch bản đó sẽ đưa BIP-110 đến gần ngưỡng kích hoạt hơn bất kỳ ai tưởng tượng. Nhưng liệu điều đó có xảy ra? Tôi đánh giá xác suất dưới 5%.
Takeaway: Tuần tới sẽ nói lên tất cả
Cửa sổ tín hiệu bắt buộc dự kiến sẽ mở trong vòng 2-3 tuần tới. Nếu tỷ lệ ủng hộ vẫn dưới 10%, BIP-110 sẽ chính thức thất bại và bị lãng quên. Nhưng nếu có bất kỳ pool lớn nào bất ngờ chuyển sang ủng hộ, hãy chuẩn bị tinh thần cho một cuộc chiến kéo dài. Trong mọi trường hợp, đây là tín hiệu cho thấy Bitcoin không còn là một khối thống nhất – cộng đồng đang chia rẽ sâu sắc về tương lai của lớp ứng dụng.