Mới đây, một báo cáo từ IOSG Ventures đã gây xôn xao khi khẳng định: “Phố Wall đang nói ‘Không’ với ChatGPT và Claude.” Là một người đã đi qua chu kỳ ICO 2017, tôi biết rõ cảm giác khi một câu chuyện vĩ đại bị nghi ngờ. Hồi đó, tôi đã đọc whitepaper của Status (SNT) và đầu tư 5 BTC – một quyết định từ trực giác và sự tò mò về thị trường phi tập trung. Khi SNT lên 70 lần, tôi nhận ra sức mạnh của narrative. Hôm nay, tôi lại thấy một tín hiệu tương tự: Phố Wall đang từ chối mô hình “đốt tiền” của các nền tảng AI tập trung. Nhưng liệu đây có phải là kết thúc? Hay là khởi đầu cho một câu chuyện mới, nơi AI + Crypto kết hợp để tạo ra hiệu quả và minh bạch?
Bối cảnh thật đơn giản: ChatGPT, Claude đã gây sốt toàn cầu, nhưng chi phí đằng sau là khủng khiếp. Một mô hình GPT-4 có thể tốn hàng trăm triệu USD để huấn luyện, và chi phí suy luận (inference) vẫn rất cao. Phố Wall, với bản chất thực dụng, đặt câu hỏi: “Lợi nhuận ròng ở đâu?” Khi công ty AI lớn nhất – OpenAI – vẫn chưa có lợi nhuận và phải liên tục gọi vốn, các quỹ đầu tư bắt đầu hoài nghi. Điều này gợi nhớ cho tôi về DeFi Summer 2020, khi mọi người đổ xô farm token, nhưng chỉ những ai hiểu được cơ chế thanh khoản và rủi ro mới trụ vững. Cũng vậy, Phố Wall đang tìm kiếm mô hình kinh doanh bền vững, không chỉ là câu chuyện.
Phân tích kỹ thuật cho thấy rào cản lớn nhất của ChatGPT và Claude là chi phí suy luận không thể giảm theo cấp số nhân. Dù có giá trị về mặt công nghệ, nhưng nếu mỗi lần gọi API đều phải trả phí cao, doanh nghiệp sẽ khó mở rộng quy mô. Đây là điểm mà blockchain có thể can thiệp. Tôi từng nghiên cứu Render Network và Bittensor, nơi các nút phi tập trung chia sẻ tài nguyên tính toán, giảm chi phí nhờ kinh tế token. Khi tôi dẫn quỹ đầu tư 2 triệu USD vào Render, tôi thấy rõ: một hệ thống phi tập trung không chỉ minh bạch mà còn hiệu quả hơn về chi phí dài hạn. Phố Wall không thích mô hình “một công ty độc quyền” vì dễ bị ràng buộc bởi quy định và chi phí. Họ muốn một thị trường cạnh tranh, nơi nhiều bên tham gia.
Điều trớ trêu là: khi Phố Wall nói “Không” với ChatGPT, họ lại đang mở ra cơ hội cho các dự án AI phi tập trung. Cách đây vài năm, tôi viết series “DeFi cho người mới” và nhận ra rằng đám đông thường đánh giá thấp sức mạnh của mạng lưới phân tán. Bây giờ, cũng giống như DeFi đã thay đổi tài chính, AI + Crypto có thể thay đổi cách chúng ta sử dụng trí tuệ nhân tạo. Hãy nhìn vào Bittensor: một mạng lưới để đào tạo mô hình AI phi tập trung, nơi các nhà phát triển được thưởng bằng token TAO. Đây không phải là một câu chuyện viển vông. Khi tôi làm AMA với founder của Bittensor, tôi thấy rõ họ giải quyết vấn đề về chi phí và quyền riêng tư mà ChatGPT không làm được. Phố Wall có thể chưa đầu tư mạnh vào mảng này, nhưng những nhà đầu tư thông thái như tôi biết: câu chuyện đang chuyển hướng.
Tuy nhiên, đừng vội tin rằng toàn bộ Phố Wall đều quay lưng với AI. Một góc nhìn phản trực giác: họ không từ chối AI, họ chỉ từ chối mô hình “đốt tiền” và yêu cầu minh bạch hơn. Nếu các ông lớn như OpenAI hoặc Anthropic cho thấy lộ trình lợi nhuận rõ ràng, dòng tiền sẽ quay lại. Nhưng với tôi, câu hỏi lớn hơn là: liệu các mô hình tập trung có thể tồn tại khi cạnh tranh với các mạng lưới phi tập trung vốn có chi phí thấp hơn và khả năng chống kiểm duyệt? Hồi 2021, tôi mua CryptoPunk và Bored Ape – tôi thấy sức mạnh của cộng đồng phi tập trung. Giờ đây, AI cũng có thể được “token hóa” để tạo ra một thị trường mở.
Tôi kết luận: câu chuyện tiếp theo không phải là “AI chết”, mà là “AI + Crypto trỗi dậy”. Với kinh nghiệm 27 năm trong ngành, tôi đã thấy nhiều lần thị trường đi ngang và mọi người hoảng sợ. Nhưng với một Narrative Hunter, đây là lúc săn mồi. Phố Wall nói “Không” với ChatGPT, nhưng họ đang nói “Có” với hiệu quả. Và nơi nào có hiệu quả, nơi đó có cơ hội. Bạn đã sẵn sàng cho chu kỳ tiếp theo?

