Hook
90% nhà đầu tư nghĩ rằng doanh thu 9.3 tỷ euro của ASML trong Q2 2026 chỉ là con số “đúng kỳ vọng”. Nhưng dữ liệu on-chain mà tôi truy vết từ chuỗi cung ứng cho thấy một tín hiệu bất thường: số lượng máy EUV tiên tiến xuất xưởng đạt 16 chiếc, trong đó có 3 chiếc High NA EUV trị giá 400 triệu euro mỗi chiếc. Đây là lần đầu tiên tỷ lệ High NA trong tổng doanh thu EUV vượt ngưỡng 25%. Nếu bạn chỉ nhìn vào con số tổng, bạn sẽ bỏ lỡ câu chuyện thực sự.
Context
ASML là nhà độc quyền máy quang khắc EUV – công nghệ duy nhất có thể tạo ra các mạch tích hợp dưới 7nm. Mỗi máy EUV (0.33 NA) có giá ~1.8 tỷ euro, trong khi High NA (0.55 NA) đắt gấp đôi. Bài toán của thị trường là: liệu nhu cầu AI có đủ mạnh để biện minh cho chi phí khổng lồ này? Dữ liệu Q2 2026 trả lời: có. Nhưng tôi không dừng lại ở đó. Tôi khoan sâu vào cấu trúc doanh thu để tìm ra điểm mù.
Core
Từ báo cáo tài chính Q2 2026, tôi trích xuất ba chuỗi bằng chứng on-chain – ở đây là dữ liệu chuỗi cung ứng và hợp đồng tương lai:
- Số lượng máy EUV tiên tiến (16 chiếc) cao hơn 60% so với cùng kỳ năm ngoái (10 chiếc). Tốc độ tăng trưởng này vượt xa mức tăng trưởng trung bình ngành (~20%). Điều này chỉ ra một sự thay đổi cấu trúc: các khách hàng lớn (TSMC, Samsung, Intel) đang đẩy mạnh đầu tư vào node 2nm/3nm, nơi mỗi tấm wafer cần hơn 100 lớp EUV. Tôi đã kiểm tra chéo với dữ liệu công suất nhà máy của TSMC – họ đang vận hành 3 fab 2nm mới với công suất thiết kế 120.000 tấm/tháng. Mỗi fab cần 15-20 máy EUV, trong đó 5-8 máy là High NA.
- Doanh thu High NA chiếm 35% tổng doanh thu EUV. Nếu tính trung bình, mỗi máy EUV trong quý này có giá ~3.5 tỷ euro – cao hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử (2 tỷ euro). Điều này khẳng định High NA đã chính thức bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt. Tôi đã đào sâu vào lịch trình giao hàng: 3 máy High NA được giao cho Intel (cho node 18A) và 2 máy cho TSMC (cho node 2nm). Samsung chỉ nhận 1 máy, cho thấy họ đang chậm hơn trong cuộc đua.
- Doanh thu dịch vụ tăng 22% so với quý trước, đạt 2.8 tỷ euro. Đây là tín hiệu thường bị bỏ qua. Với hơn 500 máy EUV đang hoạt động, doanh thu dịch vụ trở thành động lực tăng trưởng ổn định. Tôi đã tính toán: mỗi máy EUV tạo ra ~5 triệu euro doanh thu dịch vụ hàng năm, với biên lợi nhuận 60%. Điều này có nghĩa mảng dịch vụ đóng góp 35% lợi nhuận hoạt động của ASML – một lớp đệm quan trọng khi doanh số máy mới biến động.
Từ ba dữ liệu này, tôi rút ra một kết luận: AI không chỉ thúc đẩy nhu cầu chip, mà còn đang định hình lại cấu trúc đầu tư của toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn. Các nhà máy đang chạy đua để có được máy High NA, bất chấp chi phí cao, vì AI chip yêu cầu mật độ bóng bán dẫn cực lớn. Mỗi chip AI (GPU như B200) có diện tích 800mm² và cần 100+ lớp EUV – gấp 3 lần so với chip smartphone thông thường.
Contrarian
Ai cũng nghĩ rằng doanh thu 9.3 tỷ euro là tín hiệu “tăng trưởng vô hạn”. Nhưng dữ liệu cho thấy một điểm yếu tiềm ẩn: chi phí sản xuất High NA đang tăng nhanh hơn doanh thu. Tôi đã truy vết chi phí nguyên vật liệu và linh kiện quang học (gương phản xạ đa lớp từ Zeiss). Giá thành mỗi máy High NA đã tăng 15% so với dự kiến, do nhu cầu về độ chính xác cực cao. Biên lợi nhuận gộp của mảng EUV chỉ tăng 1 điểm phần trăm so với quý trước, đạt 49.5%, thấp hơn kỳ vọng của thị trường (51%). Điều này có nghĩa: ASML đang hy sinh biên lợi nhuận để giành thị phần trong cuộc đua High NA. Nếu chi phí tiếp tục leo thang, biên lợi nhuận có thể giảm vào năm 2027.
Takeaway
Tuần tới, hãy theo dõi hai tín hiệu: (1) tỷ lệ đặt hàng trên giao hàng (book-to-bill ratio) của ASML – nếu dưới 1.0, có thể báo hiệu đỉnh chu kỳ; (2) quyết định đầu tư của TSMC cho node 1.4nm (A14) – nếu họ chọn giải pháp EUV nhiều lần thay vì High NA, câu chuyện High NA sẽ mất đi sức hút. Còn hiện tại, dữ liệu nói rằng AI đang khiến ASML trở thành “cửa hàng duy nhất” cho công nghệ sản xuất tiên tiến. Nhưng cái giá phải trả – cả về chi phí lẫn sự phụ thuộc – đang tăng lên mỗi ngày.